Roland FA series review: betaalbare power en geluidsfexibiliteit

Sinds het idee van een all-in-one synth/productie workstation vorm kreeg enkele tientallen jaren geleden, heeft Roland tal van indrukwekkende, geweldig klinkende instrumenten ter wereld gebracht, gebruikt voor componeren, opnemen en optreden door musici in zo ongeveer elk genre. De Fantom reeks bestaat nu al een heel aantal jaren in een aantal verschillende reïncarnaties, en is een vaste waarde geworden in vele projecten en professionele studio’s, maar maakt ook integraal deel uit van talloze live bezettingen. Hun nieuwe FA reeks is vertrokken van de oudere Fantom ontwerpen, maar het “FA” deel van de naam hint ernaar dat toch iets van de voorgangers bewaard is gebleven. Welke nieuwe technologische en sonische hoogstandjes kunnen we vinden in Rolands nieuwste werkstation? Laten we er meteen een proefrit mee doen.

Roland FA-06 FA-08 synthesizer workstation keyboard review

PROS

Geweldige sounds in elke categorie. Informatieve, makkelijk te lezen display met helder, scherp beeld. User interface is niet intimiderend voor nieuwelingen. Compatibel met Roland Axial bibliotheek. Bevat een 4GB SD kaart. Diepe ingebouwde sequencer kan multitrack audio stems renderen voor verder werk in je DAW.

CONS

Display is geen touchscreen. Sampler pads zijn niet snelheidsgevoelig. Keys voelen geen aftertouch. Externe stroombron.

BOTTOM LINE

Een hoop kracht en geluidsfexibiliteit verpakt in een betaalbaar, makkelijk te gebruiken, licht instrument.

FA-06: beste aanbieding

FA-08: beste aanbieding

 

Roland FA-06 synthesizer keyboard

Overzicht Roland FA review

Ronde van het Paneel

Met zijn 5,7kg zou onze Roland FA-06 unit die we reviewen wel eens het lichtste volwaardige synthesizer workstation kunnen zijn dat we al zagen. Het keyboard is een ongewogen 61-key synth action met snelheidsgevoeligheid, maar (zoals vele van de meer betaalbare keyboards vandaag de dag) geen aftertouch. De aanslag is verrassend stevig en responsief, maar is misschien niet de beste keuze als je van plan bent veel piano te spelen. Voor wie in die categorie valt, Roland maakt ook een gewogen 88-key versie, de Roland FA-08. Wij hebben wat tijd doorgebracht met de FA-08 en zei van de aanslag: “Het is snel voor een gewogen keyboard, en voelt alsof het niet vermoeiend zou zijn op een vierdelige gig waar je zowel piano als orgel/synth moet spelen”.

Aan de oppervlakte lijk het interface van de FA meer spartaans dan de meeste van Rolands eerdere workstations, maar laat je niet misleiden – er zit een hoop power onder de motorkap als je er echt induikt. Toegang tot de diepere editing functies kan je krijgen door de Shift key lang ingedrukt te houden en een andere knop in te duwen, waaronder ook de zachte keys onder de display om de menu’s te navigeren, waarvan er veel coole en informatieve graphics tonen.

Roland FA display keyboardDe belangrijkste programma sectie heeft een grote kleuren LCD, waarin je kan navigeren met de parent/peer knoppen rechts ervan, en de waarden kan veranderen met de grote draaiknop of de verhoog/verlaag knoppen. Er zijn tien categorie selectie knoppen onder de display, waarvan er zes (2 – 7) dubbel dienst doen als zachte keys in veel van de edit modes. Hoewel het gebruiken van alle knoppen om de display te navigeren niet moeilijk is, kan het soms toch meer dan een paar knoppen zijn die je moet indrukken, en de FA zou zeker een stuk makkelijker te besturen zijn als het een touchscreen had – maar dat zou natuurlijk de prijs verhogen.

Links van de display regelen zes Sound Modify draaikoppen vier rijen van algemeen getweakede instellingen via een Select knop die hun functie wijzigt (meer verderop), en een extra rij van Keyboard Mode knoppen regelen transpositie, octaaf shift, en quick split en dual modes. Als je de Split en Dual knoppen tegelijkertijd indrukt, activeer je wat Roland de Studio Set noemt, waarbinnen elke combinatie van de 16 beschikbare stukken die ingesteld zijn voor eenzelfde kanaal simultaan vanaf de keys gespeeld kan worden.

De DAW Controle knop laat de FA’s toe als controle oppervlak dienst te doen voor de Logic Pro, Sonar en Cubase, wat hem in combinatie met zijn USB Audio/MIDI interface mogelijkheden geschikt maakt om dienst te doen als zenuwcentrum van je studio. Rolands D-Beam is ook aanwezig, met individuele knoppen die togglen tussen volume controle, een handvol toewijsbare parameters en een leuke Solo Synth modus die geluidsuitbarstingen genereert die doen denken aan Keith Emerson die over het podium loopt met zijn ribbon controller.

Aan de andere kant van de display bedienen een kleine reeks knoppen het arpeggio en koor geheugen (die terzelfdertijd gebruikt kunnen worden), en kiezen het ritme patroon controle scherm, met een kleine numerieke display die het huidige arpeggio/ritme tempo aangeeft – knap van Roland dat ze zowel een specifieke tempo draaiknop en een tap tempo knop voorzien. De rest van de rechterzijde wordt ingenomen door de sequencer transport controls, en de backlit pads die toegang geven tot de phrase sampler (zie “404: Gevonden” op pagina XX) maar ook in staat zijn andere taken uit te voeren, zoals het muten en solo’en van sequencer tracks en het doen van numerieke keypad achtige data invoer.

>> bekijk hier de beste aanbiedingen van de FA-06 & FA-08

 

404: Gevonden

Aan de rechterzijde van de FA-06 en de FA-08 vind je wat in wezen de Roland SP-404SX phrase sampler is. Vier banks met elk 16 sounds die beschikbaar zijn voor onmiddellijke playback, zonder load tijd. Je kan er je eigen samples in stoppen via de ingebouwde sounds of externe audio input, of je kan AIFF, WAV of MP3 files van je computer importeren. Mono of stereo, one-shot of strak gelooped – integrale hoge resolutie sample bewerking is makkelijk op de grote display. Het nadeel? De pads zijn niet snelheidsgevoelig, dus terwijl ze wel geschikt zijn voor het triggeren van loops en samples, zijn ze dat minder voor het spelen van je eigen drum grooves.

 

Sound Engine

Roland FA display synth keyboardOnder de kap vind je een 128-noten polyfone synth engine met volledige 16-kanalen multitimbrale mogelijkheid. De ingebouwde sound bibliotheek is meteen ontleend aan de vlaggenschip module Integra-7 van Roland, en bestaat volledig uit de sound set van de XV-5080, alle “SuperNatural” synth sounds, en een zorgvuldig gekozen assortiment van de SuperNatural akoestische en drum sounds, allemaal georganiseerd in meer dan 2000 Tones (de term die Roland gebruikt voor een single-sound patch). Een Preview knop laat je een phrase horen gespeeld met elke Tone die aangeeft hoe de programmeur het gebruik van de sound in gedachten had. Dat kan erg interessant zijn om eens te beluisteren, zeker als je een tijdje een sound zelf hebt verkend.

PCM-gebaseerde programma’s kunnen tot vier partials gebruiken, en SuperNatural synth sounds laten tot drie oscillators per stem toe. Single-cycle waveforms hebben een aantal verschillende variaties, en de zaagtand wave heeft Rolands kenmerkende “Super Saw” detune optie met een klik. Een keuze tussen twee filters – tweepolig (12dB per octaaf) en vierpolig (24dB per octaaf) – zijn beschikbaar, elk met meerdere lowpass, highpass en bandpass opties. ADSR enveloppes voor de Filter en Amp secties (Pitch heeft een eenvoudige attack-decay enveloppe) en twee LFO’s ronden de modulators af.

De Tones worden opgedeeld in 20 categorieën, waartoe je toegang hebt via een rij van tien knoppen onder de display. Onder elke van deze vind je twee categorieën (bv. “A. Piano” en “E. Piano” delen een knop, net als Bass en Synth bass, Strijkers en Orkest, Synth en Pad, enzovoort), en de eerste categorie is de default categorie wanneer op de knop gedrukt wordt. Onder de orgel sounds vind je de “SuperNatural” patches met individuele drawbar controle (via het scherm en/of Sound Modify draaiknoppen) en een erg respectabele Leslie simulatie, in de stijl van de VK en VR reeksen keyboards van Roland.

Zoals eerder al vermeld, organiseert de FA-06 zijn Tones in Studio Sets, die kunnen bestaan uit tot 16 delen gebouwd met ingebouwde Tones of externe sounds. Die kunnen gesplit en gelayered worden over de keys in elke combinatie, en elk van de 16 delen kan ingesteld worden op elk MIDI kanaal, dus is het mogelijk zoveel als je wil tegelijk te spelen. De FA-06 ondersteunt ook Favorieten: Tien banks met tien Favoriete sounds kunnen elk opgeslagen worden om ze snel weer op te roepen met de Categorie knoppen. Tones, Splits, Duals of volledige Studio Sets kunnen als Favoriet opgeslagen worden.

Hierna: Sound Modifiers, Sequencer, In Gebruik, en Conclusies

Roland FA-08 keyboard synthesizer

 

Sound Modifiers en Effecten

Deze zes draaiknoppen kunnen allerlei dingen doen, afhankelijk van de instelling van de Select knop, die hen troggelt tussen vier verschillende rijen.

De eerste set draaiknoppen controleren Cutoff, Resonantie, Attack (amp), Release (amp), Pan en Level voor elke sound.

De tweede stelt elke knop in verschillende EQ bands te cutten of boosten.

De derde rij is instelbaar.

De vierde rij draait helemaal om effecten. De eerste draaiknop voegt compression toe, de tweede wijzigt de algemene EQ curve van het instrument – links draaien geeft een boost aan de mids (beter voor spelen met een band), terwijl rechts draaien de lows en highs een boost geeft (wat beter is als je solo speelt) – draaiknoppen 3 en 4 bedienen het koor van het systeem en reverb hoeveelheden. Draaiknop 5 kiest welk Total Effect (TFX) gebruikt wordt, en draaiknop 6 controleert de vooraf ingestelde parameter van de huidige TFX.

Roland FA keyboard laptop workstation

Nu we het toch over effecten hebben, elk van de delen in een Studio set kan zijn eigen multi-effect (MFX) hebben, te kiezen uit een lijst van 67 effecten (44 individuele en 23 combinaties zoals Overdrive in Koor of Distortion in Delay). Vocoder functionaliteit is ook beschikbaar als er een microfoon in het achter paneel wordt geplugd. Zes Comp+EQ effecten zijn ingebouwd voor leveling en tweaking van drum sounds naar eigen smaak. Daar bovenop zijn er algemene Koor en Reverb effecten, een Master EQ en totale effecten (TFX), waaronder je zaken vindt als DJFX en BPM Loopers, Bit Crush, Vinyl Slim en Radio Tuning, en die het volledige signaal (inclusief alle andere effecten) verwerken. Er is zelfs een speciaal daarvoor voorziene input reverb die gebruikt kan worden terwijl je een extern signaal door de FA-06 stuurt als je aan het tracken of performen bent.

 

Sequencer

Als we kijken naar het voorpaneel, lijkt het niet alsof de sequencer zo heel erg flexibel is… Maar in feite is dat zeker wel het geval. De ingebouwde 16-track sequencer biedt real time non-stop looping (met de mogelijkheid tracks te wisselen terwijl je bent aan het opnemen), lineaire en step-time opname opties, track selectie via de sampler pads, en volwaardige editing – tot zelfs de mogelijkheid om events grafisch of in een edit lijst (met de naam Microsocope) te zien.

Een mixer pagina geeft handige toegang tot pan, volume, reverb en koor sends, en ook mute en solo functies. De killer app hier is echter dat de sequences niet alleen als stereo mixes of Standard MIDI data kunnen gerendered worden naar een interne SD geheugenkaart (hoewel die opties aanwezig zijn, net als bij vele workstations en arranger keyboards), maar ook als full-bandwith individuele tracks in WAV formaat. Dat laat je toe sketches of cues eruit te knallen met het keyboard, de draaiknoppen en de sampler pads van de FA, en dan alle tracks naar je DAW te brengen voor multitrack mixing en verwerking – zonder de audio opnieuw op te moeten nemen of de gepaste soft synths te vinden voor de MIDI tracks.

>> bekijk hier de beste aanbiedingen van de FA-06 & FA-08

 

 

In Gebruik

Hoewel mijn verborgen innerlijke synth geek het geweldig vindt om rond te neuzen onder de motorkap, ben ik het grootste deel van mijn tijd wel die ik doorbreng met keyboard instrumenten wel bezig erop te spelen. Ik denk dat dat de hart en ziel is van wat een instrument geweldig maakt – of de sounds intrigeren, stimuleren en opwinden. Een aangenaam keybed gevoel en een intuïtieve interface layout helpen natuurlijk, maar als de sounds er zijn, zullen de meeste keyboard spelers bijna alle andere tekortkomingen door de vingers zien.

Roland FA review synthesizer keyboardIn dat opzicht schittert de FA-06 werkelijk, zo fel zelfs dat het moeilijk is de programma’s die er boven uit steken op te sommen zonder te eindigen met een erg lange lijst. Het is een instrument dat uitzonderlijk klinkt in zo ongeveer elke categorie, en vele van de sounds krijgen extra leven van de vooral door snelheid beïnvloedde nuances van de SuperNatural programmering.

Extra eer geven we omdat je in essentie altijd in Studio Set mode bent. Het is erg leuk dat het mogelijk is om sommige van de gigantische gestackte en getexturede sounds te spelen, waarvan er veel misschien niet ideaal zijn voor een specifieke track, maar die inspiratie geven en een duidelijk pad om de Studio Set naar eigen smaak makkelijk aan te passen. Het feit dat Roland maar 64 presets maakte en 512 banks voor de Studio Set leeg liet is een goede indicator dat dat ook is wat zij wilden.

Als het eenmaal duidelijk is dat de Shift knop lang ingedrukt te houden de sleutel is om zo ongeveer elke sectie van de FA te ontsluiten, wordt het erg makkelijk om rond te bewegen, met scherpe beelden en submenu’s die tevoorschijn komen in combinatie met zachte knoppen die wijzen op een erg goed overdachte en logische workflow. Er moet ook op gewezen worden dat – in tegenstelling tot sommige andere workstations die momenteel te krijgen zijn – realtime edits zoals het tweaken van de cutoff en resonantie draaiknoppen geen hoorbare traptrede effecten geeft.

Het instrument ondersteunt “patch remain” (in staat zijn naar een ander programma te veranderen terwijl je de huidige sound aanhoudt, zonder dat noten afgekapt worden), maar enkel in bepaalde omstandigheden.

Je kan van programma naar programma wisselen zonder dat het vorige programma afkapt in Single mode, maar als de effecten veranderen van één programma naar een ander, dan hoor je een duidelijke burp – en de effecten wijzigen vaker wel dan niet. Dat kan echter vermeden worden in Sequencer of Studio Set mode. In beide gevallen kan je naadloos omhoog scrollen of terug naar een ander deel. Zelfs de sustain pedaal kan gebruikt worden, die het vastgehouden sound sustained zonder effect op het nieuwe sound tot het vorige sound losgelaten wordt. “Patch remain” wordt echter niet ondersteund als je van Studio Set wisselt – in dat geval wordt het vorige sound volledig afgekapt.

Roland FA-06 synthesizer keyboard

 

FA Connectivity

Het achter paneel heeft een SDHC kaart slot, waar initieel een 4GB kaartje in zit, en kan gebruikt worden om sequencer tracks als audio te exporteren (meer daarover later). Een paar gebalanceerde 1/4″ outputs zijn vervoegd met een derde gebalanceerde out (gemarkeerd Sub Out), die gebruikt kan worden om een click track of individueel deel te sturen dat je niet wil in de hoofd mix outs.

De Sub Out wordt niet beïnvloed door de hoofd volume slider. Een 1/8″ input laat het monitoren van een stereo playback toestel toe, en een ongebalanceerde 1/4″ in kan een gitaar, bass of microfoon routen door de FA voor monitoring, sampling, of directe routing naar een DAW via USB. Een daarvoor voorziene Hold jack is voorzien voor een sustain pedaal, en twee andere jacks kunnen geconfigureerd worden om via switch of continue pedaal te werken. Een USB2 poort geeft je een directe verbinding met een computer, terwijl een tweede USB poort beschikbaar is om een stick aan te sluiten voor het updaten van het OS van het instrument, of om een Wi-Fi dongle toe te voegen om iPad controle te geven.

 

Conclusies

Hoewel meer en meer keyboard spelers het grootste deel van hun opnames en mixen maken op hun computers of iOS toestellen, zal de behoefte om snel een idee vast te grijpen en te programmeren als je plots inspiratie hebt ervoor zorgen dat er altijd een markt zal zijn voor synth workstations. De FA reeks neemt het beste van een aantal van Rolands engines en bibliotheken, bundelt ze samen in een nieuwe ergonomische interface, en pakt het allemaal samen in een stevig gebouwd, aantrekkelijke pakket dat zelfs makkelijk te transporteren is. Als je vooral opneemt als een DAW, dan kan het zelfs een integraal deel gaan uitmaken van die workflow met één enkele druk op de knop. De FA is duidelijk één van de beste workstations van Roland, en zeker het overwegen waard voor iedereen die graag een state-of-the-art all-in-one instrument wil.

>> bekijk hier de beste aanbiedingen van de FA-06 & FA-08

 

Ben je er nog niet uit? Bekijk dan ook:

 

 

Laat je mening horen

      Laat een bericht na